Το Χωριό των αγαλμάτων το Σιδηρόκαστρο

Το Χωριό των αγαλμάτων το Σιδηρόκαστρο

Σε μία περιοχή όπου σε ακτίνα μερικών μόνον χιλιομέτρων βρίσκεται ο ναός του Επικουρίου Απόλλωνος των Βασσών, το μοναδικό φαράγγι της Νέδας και το Λύκαιων όρος, αξίζει άραγε κανείς να λοξοδρομήσει για να επισκεφθεί το Σιδηρόκαστρο. Η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι καταφατική. Και υπάρχουν πολλοί λόγοι γι` αυτό…..

 

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστροΟ πρώτος λόγος είναι ότι εδώ βρίσκεται ο γνωστός στους φυσιοδίφες σφένδαμος του Σιδηροκάστρου. Ένα όμορφο γέρικο δένδρο κοντά σε μια πηγή, μοναδικό στην περιοχή για την αισθητική και βοτανική του αξία, το οποίο έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο της φύσης.  Η παράδοση, μάλιστα, θέλει στη σκιά του να ξαπόστασε ο αρχιστράτηγος της Επανάστασης του 1821, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.

Ο δεύτερος λόγος να μην αγνοήσει ο επισκέπτης της ορεινής Τριφυλίας το Σιδηρόκαστρο, είναι η μακρόχρονη ιστορία του και οι θρύλοι που περιβάλουν το απόρθητο κάστρο του.

Και ο τρίτος λόγος είναι ότι το χωριό το έκανε γνωστό ο γλύπτης Κώστας Γεωργακάς  (1904-1991), όταν δώρισε στη γενέτειρα του δέκα έργα του, μετατρέποντας την σ` ένα υπαίθριο μουσείο αγαλμάτων.

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστροΤα περισσότερα αγάλματα έχουν τοποθετηθεί δεξιά και αριστερά της σκάλας του ναού του Αγίου Νικολάου, που χτίστηκε το 1928 και αποτελεί στολίδι του χωριού, είναι Βυζαντινού ρυθμού και χτισμένος ολόκληρος από πέτρα. Στο ιερό του βρίσκονται το ευαγγέλιο και το δισκοπότηρο με το οποίο ο παπα-Κασίμης μετάλαβε τους αγωνιστές του `21.

Φθάσαμε στο Σιδηρόκαστρο ανηφορίζοντας σ` έναν ελικοειδή δρόμο, ο οποίος ξεκινούσε από το Καλό Νερό, χωριό που βρίσκεται πάνω στον κεντρικό δρόμο Πύργου- Κυπαρισσίας, κοντά στην Κυπαρισσία. Όλοι οι λόφοι και οι πλαγιές είναι κατάφυτα από ελιές και οι κάτοικοι βρισκόταν στα κτήματα τους για το λιομάζωμα.

Στην αρχή της αγοράς του χωριού μάς υποδέχεται το πρώτο άγαλμα, που είναι η θεά Άρτεμις. Το έργο φιλοτεχνήθηκε το 1936, είναι από πεντελικό μάρμαρο και έχει ύψος 1,75 μ.

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστροΈξω από το δημαρχείο δεσπόζει το άγαλμα του αγρότη, κατασκευή από χαλκό, υπερφυσικού μεγέθους, ύψους 2,20 μ. Πρόκειται για μια ρομαντική απεικόνιση του τυραννισμένου, φτωχού αγρότη των χωριών της περιοχής.

Από την πλατεία, την Καρυδιά όπως λεγόταν παλιά, γιατί στη μέση της υψώνονταν και δρόσιζε τους κατοίκους μια μεγάλη καρυδιά, αρχίζει η σκάλα του Αγίου Νικολάου με τα 88 σκαλοπάτια. Αριστερά στο 26ο σκαλοπάτι, μας καλωσορίζει ο μαρμάρινος γυμνός Ανδριάνας του Ανδρέα Ροντέν, Γάλλου φίλου του Κώστα Γεωργακά, από τα χρόνια που δημιουργούσε στο Παρίσι.

 

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστροΣτο 38ο σκαλοπάτι είναι η αρχαία εταίρα Φρύνη, κατασκευασμένη από χαλκό, φιλοτεχνημένη το 1936 και με ύψος 1,75 μ. Ο δισκοβόλος από χαλκό, η μαρμάρινη προτομή του ντόπιου δασκάλου Γεωργίου Σταθόπουλου και ο αναπαυόμενος καλλιτέχνης από χαλκό, οι χάλκινοι έφιπποι ανδριάντες του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και του Γεωργίου Καραϊσκάκη συμπληρώνουν τη….. συλλογή.

Τα αγάλματα μονοπωλούν αρχικά το ενδιαφέρον μας, ανεβαίνοντας όμως στο προαύλιο της εκκλησίας, όπου βρίσκεται το ηρώο, έργο και αυτό του γλύπτη Κώστα Γεωργακά , μπορούμε να δούμε το όμορφο χωριό χτισμένο αμφιθεατρικά στην απότομη πλαγιά του λόφου, στην κορυφή του οποίου βρισκόταν το Κάστρο, το παλιό χωριό, που εμφανίζεται στην ιστορία γύρω στα 1204.

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστροΤο Κάστρο, λόγω της βραχώδους υφής του εδάφους του οχυρώθηκε σε ακατάλυτο φρούριο και για το λόγο αυτό ονομάστηκε Σιδηρόκαστρο.  Όλα τα σπίτια του παλιού χωριού ήταν χτισμένα από πελεκητή πέτρα, με μικρά παράθυρα, που έπαιζαν το ρόλο πολεμίστρας. Στο χώρο του Κάστρου είχαν χτιστεί δυο εκκλησίες, ο Άγιος Ιωάννης και οι Ταξιάρχες. Οι κάτοικοι του χωριού ήταν περίπου 1000 και ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Στο χώρο του Κάστρου υπήρχε σπήλαιο, που η παράδοση θέλει να συνδέεται υπογείως με την τοποθεσία Ληθεριού, που βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από το παλιό χωριό.

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστροΌταν ο Τουραχάν πασάς πέρασε  τον Ισθμό της Κορίνθου και κατέλαβε κάστρα, όπως της Κορίνθου, του Ναυπλίου και της Αρκαδίας (Κυπαρισσίας ), έστειλε ισχυρές δυνάμεις στο Σιδηρόκαστρο και επιχείρησε να εκπορθήσει το κάστρο του. Οι άνδρες και οι γυναίκες του Σιδηροκάστρου αντιστάθηκαν σθεναρά και εξανάγκασαν τα στίφη του Τουραχάν να υποχωρήσουν.

Μεταξύ του κάστρου και του Αι-Λια υπάρχει διάσελο, που ονομάζεται Σέλωμα. Σύμφωνα με το θρύλο εκεί σέλωσαν οι Τούρκοι τ` άλογα τους και έφυγαν βιαστικά, προκειμένου να σωθούν.

Κατά την Επανάσταση του 1821 ο δημογέροντας του Σιδηροκάστρου Αλέξης Αλεξάκης μύησε όλα τα παλικάρια του τόπου στον αγώνα εναντίον του τύραννου.  Ο Αλέξης Αλεξάκης τέθηκε επικεφαλής των παλικαριών μαζί με το γιο του Κώστα και ακολούθησαν το στρατηγό της περιφέρειας  Παπατσώρη και τον αρχιστράτηγο της Ελληνικής Επανάστασης Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστροΤο 1826, ο Ιμπραήμ εκστράτευσε κατά της Πελοποννήσου, κατέλαβε το Νιόκαστρο κι έφτασε στην Αρκαδία, με σκοπό να υποτάξει τους ντρέδες του Παπατσώρη.

Οι Ντρέδες μαζί με τους Σιδηροκαστρίτες οχυρώθηκαν στα γύρω ριζοβούνια και πολεμώντας ηρωικά κατάφεραν να αποκρούσουν την επίθεση του Ιμπραήμ ύστερα από φονική μάχη. Αργότερα, το 1827, ο Ιμπραήμ για αντεκδίκηση έστειλε δυνάμεις και κατάφερε να νικήσει τους Σιδηροκαστρίτες, που διέφυγαν στις γύρω περιοχές.

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστροΜετά την απελευθέρωση, το Σιδηρόκαστρο αναπτύχθηκε σ` ένα ζωντανό κεφαλοχώρι, που στην πορεία του ανέδειξε πολλούς αξιόλογους πατριώτες, διακεκριμένους επιστήμονες, καλλιτέχνες, νομικούς, εμπόρους και βιοτέχνες. Σήμερα οι κάτοικοι του χωριού είναι λιγοστοί λόγω της μεταπολεμικής μετανάστευσης.

Καθώς το φως της μέρας πέφτει εμείς φανταζόμαστε τις κρύες νύχτες του χειμώνα, όταν οι νεότεροι, αφού μαζέψουν το λάδι της χρονιάς , θα γυρίσουν στις δουλειές τους στην πόλη. Οι περίπου τριακόσιοι ηλικιωμένοι, που μένουν μόνιμα εδώ, θα παρηγορούνται με τη συντροφιά των αγαλμάτων, αυτών των ακίνητων συντοπιτών τους, που δεν πρόκειται να τους εγκαταλείψουν ποτέ.

Διάβασε και αυτό….

Βυτίνα: Η καρδιά του Μαινάλου

 

Διαβάστε περισσότερα….

Κώστας Γεωργακάς

 

 

 

 

Κώστας Γεωργακάς 1904-1991

Το Χωριό των αγαλμάτων το ΣιδηρόκαστρΓεωτρόπιο 148

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here