Συμμαχία για την προστασία του γύπα Ασπροπάρη

14 Χώρες από την Ελλάδα και την Τουρκία, μέχρι τη Νιγηρία και το Τσαντ, η προστασία του παγκοσμίως απειλούμενου γύπα Ασπροπάρη ενώνει 14 χώρες από τα Βαλκάνια, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή με ένα νέο διασυνοριακό Πρόγραμμα LIFE. Στη χώρα μας, τις σχετικές δράσεις έχουν αναλάβει η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και το WWF Ελλάς.

Οργανώσεις και φορείς από 14 χώρες στα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική ενώνουν τις δυνάμεις τους για τη διάσωση του απειλούμενου με εξαφάνιση γύπα Ασπροπάρη, αποδεικνύοντας ότι οι δράσεις προστασίας δεν γνωρίζουν σύνορα. «Σημείο συνάντησης» και των 14 αυτών φορέων είναι το Πρόγραμμα LIFE «Επείγουσα Δράση για την Ενδυνάμωση του Βαλκανικού Πληθυσμού του Ασπροπάρη και τη Διασφάλιση της Μεταναστευτικής του Διαδρομής» (LIFE16 NAT/BG/000874) που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη και θα διαρκέσει μέχρι το 2022, αποτελώντας ουσιαστικά τη συνέχεια προηγούμενου προγράμματος που υλοποιήθηκε από το 2011 μέχρι το 2016.

Οι εμπλεκόμενοι στο Πρόγραμμα θα υλοποιήσουν δράσεις σε χώρες όπου ο Ασπροπάρης αναπαράγεται (Βουλγαρία, Ελλάδα, ΠΓΔΜ, Αλβανία), μεταναστεύει (Τουρκία, Συρία, Λίβανος, Ιορδανία, Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος) και διαχειμάζει (Αιθιοπία, Νίγηρας, Νιγηρία, Τσαντ). Ειδικότερα για τις δράσεις που αφορούν στην Ελλάδα, οι βασικοί εταίροι που έχουν αναλάβει τον σχεδιασμό και την υλοποίησή τους είναι η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και το WWF Ελλάς.

Συμμαχία για την προστασία του γύπα ΑσπροπάρηΟ Ασπροπάρης είναι παγκοσμίως απειλούμενο είδος και ο πληθυσμός του στα Βαλκάνια έχει υποστεί μείωση μεγαλύτερη από 80% κατά τα τελευταία 30 χρόνια, με αποτέλεσμα να έχουν απομείνει λιγότερα από 70 ζευγάρια. Ειδικότερα, στην Ελλάδα έχουν απομείνει μόλις 5 ζευγάρια Ασπροπάρη, γεγονός που επιβάλει την άμεση υλοποίηση δράσεων προστασίας και ενδυνάμωσης του πληθυσμού του. Οι λόγοι της ραγδαίας αυτής μείωσης δεν βρίσκονται μόνο στους τόπους αναπαραγωγής του είδους στα Βαλκάνια, αλλά και κατά μήκος της μακριάς και δύσκολης μεταναστευτικής διαδρομής που πρέπει να καλύπτει κάθε φθινόπωρο, διανύοντας περισσότερα από 5.000 χλμ. προκειμένου να φτάσει στους τόπους όπου ξεχειμωνιάζει στην Αφρική. Εκεί θα παραμείνει ως την επόμενη άνοιξη, οπότε και θα πρέπει να επαναλάβει το ταξίδι της επιστροφής του στα Βαλκάνια.

Δεδομένης της μεγάλης γεωγραφικής κάλυψης των σχεδιαζόμενων δράσεων, το συγκεκριμένο Πρόγραμμα LIFE για την προστασία του Ασπροπάρη είναι από τα πιο φιλόδοξα και ολοκληρωμένα προγράμματα διατήρησης που έχουν υλοποιηθεί ποτέ για την προστασία γυπών. Βασικός στόχος του Προγράμματος είναι η ενίσχυση του ανατολικότερου πληθυσμού Ασπροπάρη της Ευρώπης, λαμβάνοντας επείγοντα μέτρα διατήρησης για την αντιμετώπιση των κυριότερων απειλών στους τόπους αναπαραγωγής, αλλά και κατά μήκος της μεταναστευτικής του διαδρομής. Το Πρόγραμμα βασίζεται σε δύο άξονες:

1. Επίτευξη σταθερής αύξησης του πληθυσμού στους τόπους αναπαραγωγής στα Βαλκάνια, και

2. Βελτίωση των συνθηκών για τη διατήρηση του είδους κατά μήκος της μεταναστευτικής διαδρομής και στους τόπους διαχείμασης, ελαχιστοποιώντας ιδιαίτερα τις απώλειες των ενήλικων ατόμων.

Συμμαχία για την προστασία του γύπα ΑσπροπάρηΕιδικότερα, στις χώρες αναπαραγωγής (Βουλγαρία, Ελλάδα, Αλβανία, ΠΓΔΜ) θα εφαρμοστούν στοχευμένες δράσεις για την αντιμετώπιση και ελαχιστοποίηση της επίπτωσης της χρήσης των δηλητηριασμένων δολώματων σε «περιοχές-κλειδιά» για τους γύπες και θα αναπτυχθούν οι υποδομές για τη δημιουργία, στο κοντινό μέλλον, ενός προγράμματος αναπλήρωσης του φυσικού πληθυσμού, που θεωρείται απαραίτητο για την ταχεία ανάσχεση της υπάρχουσας μείωσης.

Όσον αφορά στη μεταναστευτική διαδρομή του είδους (Μέση Ανατολή, Αφρική), θα αναπτυχθούν επείγουσες δράσεις για την αντιμετώπιση και μείωση των απειλών που σχετίζονται κυρίως με την παράνομη θήρα του είδους, τη χρήση του σε θρησκευτικές τελετές στην Αφρική ή στην τοπική παραδοσιακή ιατρική, τα περιστατικά ηλεκτροπληξίας σε περιοχές κουρνιάσματος και τη χρήση στρυχνίνης και άλλων δηλητηρίων για τον έλεγχο της λύσσας των αδέσποτων σκυλιών σε περιοχές συνάθροισης των γυπών.

Συμμαχία για την προστασία του γύπα ΑσπροπάρηΌσον αφορά στις δράσεις που θα υλοποιηθούν στην Ελλάδα, αυτές επικεντρώνονται στις τελευταίες περιοχές αναπαραγωγής και έντονης παρουσίας του είδους. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία θα εστιάσει σε περιοχές της Ηπείρου, στην ευρύτερη περιοχή των Μετεώρων και της Κρήτης και το WWF Ελλάς σε περιοχές της Θράκης. Οι περιοχές αυτές εκτείνονται σε 11 Ζώνες Ειδικής Προστασίας (Special Protected Areas-SPAs) του δικτύου Natura 2000. Βασικός στόχος θα είναι η καταπολέμηση της παράνομης χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων με τη συνδρομή και τη δικτύωση δημόσιων υπηρεσιών, ακαδημαϊκών φορέων, χρηστών γης και πολιτών, τη διεξαγωγή σεμιναρίων διαχείρισης περιστατικών δηλητηριασμένων δολωμάτων και τη λειτουργία των ειδικών Ομάδων Ανίχνευσης δηλητηριασμένων δολωμάτων από την Ορνιθολογική και το WWF σε περιοχές της Ηπείρου, των Μετεώρων και της Θράκης. Παράλληλα, στη χώρα μας θα υλοποιηθούν και δράσεις που σχετίζονται με την εκπαίδευση και τη δικτύωση κτηνοτρόφων για την αποφυγή επιθέσεων από λύκους και αρκούδες και την παροχή σχετικής υποδομής, την αύξηση της διαθεσιμότητας ασφαλούς τροφής για τους γύπες μέσω λειτουργίας ταϊστρών, την ετήσια απογραφή του πληθυσμού του Ασπροπάρη, καθώς και επικοινωνιακές δράσεις σε συνεργασία με τοπικούς φορείς και σχολεία για την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση των πολιτών.

πηγή:wwf.gr, 11.01.2018

 

ΑΣΠΡΟΠΑΡΗΣ

Η ζωή ενός ασπροπάρη…

Βενιαμίν μεταξύ των τεσσάρων ειδών ευρωπαϊκών γυπών, ο ασπροπάρης είναι ένας μοναδικός ταξιδιώτης που περιδιαβαίνει τους ουρανούς της Μεσογείου και της Αφρικής. Ως μεταναστευτικό είδος, επιλέγει τα μέρη μας για να διαιωνίσει το είδος του και την Αφρική για να ξεχειμωνιάσει σε πιο ζεστό κλίμα. Στα Βαλκάνια συναντάμε έναν σημαντικό πληθυσμό του και η Δαδιά, όπως και η ευρύτερη περιοχή της Θράκης, αποδεικνύονται για ακόμη μια φορά ένα ιδιαίτερα φιλόξενο μέρος για τους γύπες της Ευρώπης.

Συμμαχία για την προστασία του γύπα ΑσπροπάρηΕιδικότερα οι ασπροπάρηδες του βαλκανικού πληθυσμού που φωλιάζουν σε Ελλάδα, Βουλγαρία, FYROM και Αλβανία κινούνται μέσω Τουρκίας, Συρίας, Λιβάνου, Ισραήλ, Αιγύπτου και καταλήγουν κυρίως στο Τσαντ ή στο Σουδάν της Αφρικής ή διασχίζουν την Ελλάδα και τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Αφρικής για να φτάσουν στον προορισμό τους.

Για τον ασπροπάρη η οικογένεια είναι πάνω από όλα…! Γεννά 1 με 3 αυγά και την φροντίδα τους αναλαμβάνουν ισότιμα και οι δύο γονείς. Η τροφή του δεν διαφέρει πολύ από τους υπόλοιπους γύπες, παρότι δείχνει μία διάθεση να εμπλουτίζει τη διατροφή του με σκαντζόχοιρους, χελώνες, σαύρες και έντομα. Οι κοιλότητες βράχων κοντά σε περιοχές με έντονη κτηνοτροφία είναι το αγαπημένο του «στέκι» για να φωλιάσει.

Συμμαχία για την προστασία του γύπα ΑσπροπάρηΗ ζωή που απειλείται…

Ο μοναδικός αυτός γύπας είναι πλέον παγκόσμια κινδυνεύον είδος, καθώς η μείωση του πληθυσμού του είναι από τις πιο ραγδαίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα τελευταία τριάντα χρόνια έχουν χαθεί οι μισοί ασπροπάρηδες της Ευρώπης. Στην Ελλάδα θεωρείται είδος κρισίμως κινδυνεύον καθώς από τα 70 ζευγάρια το 2000, μόλις 15 ζευγάρια καταγράφηκαν το 2012 σε δυο κυρίως περιοχές: τη Θράκη και τα Μετέωρα. Το δάσος Δαδιάς κρατάει και πάλι την πρωτιά, έχοντας διατηρήσει 5 ζευγάρια, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά ότι οι δράσεις προστασίας είχαν θετικό αποτέλεσμα σε ένα είδος που ο πληθυσμός του καταρρέει χρόνο με τον χρόνο σε όλη την Ελλάδα.

Κύριες αιτίες απώλειας στην Ελλάδα είναι η δηλητηρίαση από την κατανάλωση δηλητηριασμένων ζώων, η ηλεκτροπληξία, η ενόχληση στους χώρους φωλιάσματος και η μείωση της διαθέσιμης τροφής κυρίως μετά από το κλείσιμο των περισσότερων σκουπιδότοπων στην Ελλάδα, την παύση της ελεύθερης απόθεσης υπολειμμάτων σφαγείων και τη διαχείρισή τους μέσω της αδρανοποίησής τους.

Η ζωή που προστατεύουμε…

Η μείωση του βαλκανικού πληθυσμού αποτέλεσε και το έναυσμα για την υλοποίηση ενός διακρατικού προγράμματος μεταξύ Βουλγαρίας και Ελλάδας με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση (LIFE Nature NAT/BG/000152) και συγχρηματοδότηση από το Ίδρυμα Λεβέντη. To WWF Ελλάς συμμετέχει στο πρόγραμμα αυτό με περιοχή έρευνας και προστασίας που εκτείνεται από το δάσος Δαδιάς ως τον Κομψάτο, περιλαμβάνοντας και την υπόλοιπη ορεινή περιοχή των νομών Έβρου και Ροδόπης.

Για τις δράσεις που υλοποιεί το WWF Ελλάς έλαβε επίσης συγχρηματοδότηση από το Ίδρυμα MAVA και το Πράσινο Ταμείο.

Μέσα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα, το οποίο μας οδηγεί καθημερινά σε νέα γνώση αλλά και σημαντικά αποτελέσματα προστασίας, καταγράφουμε τις μεταναστευτικές διαδρομές του είδους και διαμορφώνουμε σαφέστερη εικόνα για τις απειλές ανά χώρα. Αντίστοιχα, στις περιοχές αναπαραγωγής όπως η Δαδιά, επικεντρωνόμαστε στις δράσεις προστασίας αλλά και στην απαραίτητη ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών, προκειμένου να αντιληφθούν ότι η προστασία του είδους μας ωφελεί όλους.

Η φύλαξη των ελάχιστων φωλιών, η συμπληρωματική τροφοδοσία, η μόνωση πυλώνων ηλεκτρικού ρεύματος, η αντιμετώπιση του προβλήματος των δηλητηριασμένων δολωμάτων και η ευρεία ενημέρωση των κατοίκων είναι οι δράσεις με τις οποίες προσπαθούμε να διατηρήσουμε τα υπάρχοντα ζευγάρια και να τους επιτρέψουμε να αυξηθούν σε αριθμό τέτοιο που θα αντιστρέψει την πορεία κατάρρευσης του είδους.

Όταν η χώρα μας είναι μία τόσο φιλόξενη γωνιά του πλανήτη για τη διαιώνιση μοναδικών ειδών, όπως ο ασπροπάρης, μπορούμε εμείς να είμαστε αφιλόξενοι ή να μένουμε απραγείς;

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here